Czas na małżeństwa!

Wyrok TSUE
z dnia 25 listopada 2025 r.

Artykuł 20 i art. 21 ust. 1 TFUE, odczytywane w świetle art. 7 i art. 21 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

należy interpretować w ten sposób, że:

stoją one na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które ze względu na to, iż prawo tego państwa członkowskiego nie dopuszcza małżeństw osób tej samej płci, nie zezwalają na uznanie małżeństwa legalnie zawartego przez dwóch mających tę samą płeć obywateli wspomnianego państwa członkowskiego w trakcie korzystania z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim, w którym rozwinęli oni lub umocnili życie rodzinne, ani na transkrypcję w tym celu aktu małżeństwa do rejestru stanu cywilnego tego pierwszego państwa członkowskiego, w sytuacji gdy transkrypcja ta jest jedynym przewidzianym przez to państwo środkiem umożliwiającym takie uznanie.

Wyrok NSA
z dnia 20 marca 2026 r.

Jednocześnie, także w celu pełnego wykonania wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r., C-713/23, kierując się zasadą lojalnej współpracy, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając treść art. 145a § 1 P.p.s.a. zobowiązał Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. st. Warszawy do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji aktu małżeństwa zawartego w Berlinie w dniu 6 czerwca 2018 r. przez J. C. i M. T. - w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych (pkt 2 wyroku).

Wskazać przy tym należy, że techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych (w tym nazewnictwo rubryk oparte na kryterium płci) nie zwalnia organu administracji z obowiązku wykonania wyroku. Przyczyny takiej nie można upatrywać w niedokonaniu do chwili obecnej przez Ministra Cyfryzacji zmiany rozporządzenia z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. O ile nie zostanie zmienione to rozporządzenie, a struktura systemu teleinformatycznego wymusi przy dokonywaniu wpisu przyporządkowanie danych do rubryk oznaczonych według kryterium płci (np. "mąż/żona", "mężczyzna/kobieta"), Kierownik Urzędu dokona wpisu danych osobowych skarżących w dostępne pola. Odnotuje następnie, że akt stanu cywilnego stanowi przeniesienie do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci, a ewentualne rozbieżności w nazewnictwie poszczególnych rubryk wynikają wyłącznie z ograniczeń technicznych rejestru i nie wpływają na ocenę skutków prawnych zdarzenia w świetle prawa Unii Europejskiej. Wzmiankę o transkrypcji należy zamieścić także w wydawanych odpisach aktu małżeństwa.

Wniosek Wojewody Mazowieckiego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na niedokonanie zmiany aktu podustawowego jako bezzasadny nie mógł zostać uwzględniony.

Odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji
z dnia 2 kwietnia 2026 r.

Urzędnik Urzędu Stanu Cywilnego ma techniczną możliwość wprowadzenia danych mężczyzny w rubryki przewidziane dla danych kobiety, jednak wyłącznie w sytuacji, gdy w danych przy akcie nie wskaże numeru PESEL osób. W takim przypadku system nie dokonuje automatycznej identyfikacji płci, dzięki czemu transkrybowany akt może zostać zarejestrowany w rejestrze i może zostać mu nadany numer.